Trẻ dùng kháng sinh bị rối loạn tiêu hóa có thể gặp tiêu chảy, đầy bụng, đau bụng, buồn nôn hoặc ăn kém. Hiểu đúng nguyên nhân và cách chăm sóc giúp cha mẹ hạn chế ảnh hưởng đến đường ruột, đồng thời nhận biết thời điểm cần đưa trẻ đi khám.
Vì sao trẻ dùng kháng sinh bị rối loạn tiêu hóa?
Kháng sinh là thuốc được sử dụng để điều trị một số bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, trong quá trình dùng thuốc, không ít trẻ xuất hiện tiêu chảy, phân lỏng, đầy hơi hoặc ăn uống kém. Đây là tình trạng khiến nhiều cha mẹ lo lắng, đặc biệt khi trẻ còn nhỏ.
Kháng sinh ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột
Trong đường ruột tồn tại nhiều vi sinh vật có vai trò đối với hoạt động tiêu hóa. Khi trẻ sử dụng kháng sinh, thuốc có thể tác động không chỉ đến vi khuẩn gây bệnh mà còn làm thay đổi cân bằng của hệ vi sinh đường ruột.
Khi hệ vi sinh bị xáo trộn, trẻ có thể đi ngoài nhiều hơn, phân lỏng, bụng đầy hơi hoặc khó chịu. Mức độ rối loạn ở mỗi trẻ không giống nhau và còn phụ thuộc vào loại thuốc, thời gian sử dụng, tình trạng sức khỏe cũng như chế độ ăn uống.
Tác dụng không mong muốn của thuốc
Một số loại kháng sinh có thể gây tác dụng phụ trên đường tiêu hóa như buồn nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Trẻ nhỏ chưa biết mô tả cảm giác nên đôi khi chỉ biểu hiện bằng quấy khóc, bỏ bú, ăn ít hoặc khó chịu sau khi uống thuốc.
Dấu hiệu rối loạn tiêu hóa ở trẻ sau dùng kháng sinh
Rối loạn tiêu hóa có thể xuất hiện trong thời gian trẻ đang uống kháng sinh hoặc sau quá trình điều trị. Cha mẹ nên quan sát sự thay đổi về số lần đi ngoài, tính chất phân, khả năng ăn uống và trạng thái chung của trẻ.
Trẻ tiêu chảy, đi ngoài phân lỏng
Đây là biểu hiện thường khiến phụ huynh chú ý nhất. Trẻ có thể đi ngoài nhiều lần hơn bình thường, phân mềm hoặc lỏng. Một số trẻ còn đau bụng, quấy khóc hoặc khó chịu trước khi đi ngoài.
Nếu tiêu chảy nhiều, trẻ nhỏ có nguy cơ mất nước. Cha mẹ cần theo dõi khả năng bú, uống nước, số lần đi tiểu và trạng thái tỉnh táo của trẻ thay vì chỉ quan sát số lần đi ngoài.
Trẻ đầy bụng, xì hơi và đau bụng
Sự thay đổi hoạt động của đường ruột có thể khiến trẻ đầy hơi, xì hơi nhiều, bụng căng hoặc đau bụng từng lúc. Những khó chịu này cũng làm trẻ ăn ít hơn và nhanh no.
Trẻ buồn nôn, nôn hoặc ăn kém
Một số trẻ cảm thấy buồn nôn hoặc khó chịu sau khi uống thuốc nên bắt đầu sợ uống thuốc, thậm chí từ chối ăn. Nếu trẻ vẫn tỉnh táo, uống được và triệu chứng nhẹ, cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.
Trẻ dùng kháng sinh bị rối loạn tiêu hóa phải làm sao?
Khi con bị tiêu chảy hoặc đau bụng, nhiều cha mẹ muốn dừng kháng sinh ngay. Tuy nhiên, tự ý ngừng hoặc thay thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị bệnh ban đầu. Cách xử lý cần dựa vào mức độ triệu chứng và chỉ định của bác sĩ.
Không tự ý ngừng hoặc đổi kháng sinh
Nếu trẻ xuất hiện rối loạn tiêu hóa trong quá trình dùng thuốc, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ đã kê đơn. Không tự giảm liều, đổi sang thuốc khác hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ.
Chú ý bù nước và duy trì dinh dưỡng
Với trẻ bị tiêu chảy, phòng mất nước là vấn đề quan trọng. Trẻ bú mẹ nên tiếp tục được bú phù hợp. Với trẻ lớn, cha mẹ cần duy trì ăn uống theo khả năng và thực hiện bù nước theo hướng dẫn của nhân viên y tế khi cần.
Có nên cho trẻ dùng men vi sinh?
Nhiều cha mẹ có thói quen mua men vi sinh hoặc men tiêu hóa ngay khi thấy con đi ngoài sau uống kháng sinh. Tuy nhiên, hai nhóm sản phẩm này không giống nhau và không phải trường hợp nào cũng cần sử dụng.
Việc lựa chọn sản phẩm cần dựa trên tình trạng cụ thể của trẻ. Cha mẹ nên tham khảo bác sĩ về loại sản phẩm, cách dùng và thời gian sử dụng, tránh tự phối hợp nhiều sản phẩm với mong muốn trẻ nhanh hết rối loạn tiêu hóa.
Khi nào trẻ cần được đưa đi khám?
Dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám sớm
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi tiêu chảy nhiều lần hoặc kéo dài, đau bụng tăng, nôn nhiều, ăn uống giảm rõ rệt hoặc tình trạng rối loạn tiêu hóa không cải thiện. Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, cần được theo dõi sát hơn.
Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm nếu có phân lẫn máu, sốt cao, đau bụng dữ dội, bụng chướng, nôn liên tục, li bì hoặc có biểu hiện mất nước như môi khô, mắt trũng, tiểu ít. Đây không còn là tình trạng nên tự xử lý kéo dài tại nhà.
Khám rối loạn tiêu hóa cho trẻ tại Hệ thống Phòng khám PTA
Khi đi khám, cha mẹ nên cung cấp tên kháng sinh, liều lượng, số ngày đã sử dụng và thời điểm trẻ bắt đầu xuất hiện triệu chứng. Thông tin về số lần đi ngoài, đặc điểm phân, tình trạng nôn, đau bụng và ăn uống cũng giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn.
Chuyên khoa Nhi của Hệ thống Phòng khám PTA thăm khám các bệnh lý nhi khoa, bao gồm bệnh lý đường tiêu hóa, nhiễm trùng và các vấn đề dinh dưỡng. Trẻ có biểu hiện tiêu chảy, đau bụng, đầy hơi hoặc ăn kém sau dùng kháng sinh có thể được bác sĩ kiểm tra để xác định tình trạng và hướng chăm sóc phù hợp.
Nếu con đang dùng kháng sinh và xuất hiện rối loạn tiêu hóa kéo dài, cha mẹ không nên tự ý ngừng thuốc hoặc sử dụng thêm nhiều loại thuốc, men tiêu hóa. Hãy đưa trẻ đến Hệ thống Phòng khám PTA để được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng tiêu hóa và hướng dẫn chăm sóc phù hợp, giúp trẻ phục hồi an toàn sau quá trình điều trị.
