Trẻ đau bụng quanh rốn là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt ở trẻ nhỏ chưa thể mô tả chính xác vị trí và tính chất cơn đau. Có trẻ chỉ đau thoáng qua rồi hết, nhưng cũng có trường hợp đau kéo dài, tái diễn hoặc kèm nôn, sốt, tiêu chảy, táo bón. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào vị trí đau để tự xác định nguyên nhân mà cần theo dõi thêm các biểu hiện đi kèm.
Trẻ đau bụng quanh rốn là tình trạng gì?
Đau quanh rốn là cảm giác đau hoặc khó chịu tập trung ở vùng giữa bụng, xung quanh rốn. Trẻ có thể đau âm ỉ, đau quặn từng cơn hoặc chỉ nói “đau bụng” và chỉ tay vào vùng rốn. Ở trẻ nhỏ, biểu hiện đôi khi không rõ ràng, trẻ có thể quấy khóc, co chân, bỏ ăn, khó ngủ hoặc ôm bụng.
Nguyên nhân khiến trẻ đau bụng quanh rốn
Rối loạn tiêu hóa
Ăn quá nhiều, ăn thực phẩm khó tiêu, thay đổi chế độ ăn đột ngột hoặc hệ tiêu hóa còn nhạy cảm có thể khiến trẻ đầy bụng, chướng hơi và đau quanh rốn. Cơn đau thường không kéo dài và có thể giảm sau khi trẻ đi ngoài hoặc trung tiện.
Táo bón
Trẻ bị táo bón có thể đau bụng âm ỉ hoặc đau từng cơn quanh rốn. Cha mẹ thường nhận thấy trẻ đi ngoài ít, phân khô cứng, phân to hoặc thành viên nhỏ như phân dê, phải rặn nhiều. Táo bón kéo dài còn khiến trẻ sợ đi vệ sinh, làm tình trạng khó cải thiện.
Viêm dạ dày – ruột
Khi đường tiêu hóa bị nhiễm virus hoặc vi khuẩn, trẻ có thể đau bụng kèm nôn, tiêu chảy, sốt, mệt hoặc ăn uống kém. Trẻ nhỏ có nguy cơ mất nước nhanh nếu nôn và tiêu chảy nhiều, vì vậy cần theo dõi khả năng uống nước, lượng nước tiểu và trạng thái tỉnh táo.
Đầy hơi, sinh nhiều khí
Khí tích tụ trong đường ruột có thể làm bụng trẻ căng, khó chịu và gây đau quanh rốn. Trẻ có thể xì hơi nhiều, ợ hơi hoặc dễ chịu hơn sau khi trung tiện. Tình trạng này đôi khi liên quan đến cách ăn uống, nuốt nhiều không khí hoặc khả năng tiêu hóa một số thực phẩm.
Cẩn trọng với viêm ruột thừa và bệnh lý khác
Đau quanh rốn đôi khi là biểu hiện sớm của viêm ruột thừa trước khi cơn đau chuyển xuống vùng bụng dưới bên phải. Một số vấn đề khác ở đường tiêu hóa hoặc tiết niệu cũng có thể gây đau bụng. Do triệu chứng ở trẻ không phải lúc nào cũng điển hình, cha mẹ không nên tự chẩn đoán tại nhà.
Dấu hiệu đi kèm cha mẹ cần quan sát
Khi trẻ kêu đau quanh rốn, cha mẹ nên hỏi trẻ đau từ khi nào, đau liên tục hay từng cơn, có liên quan đến ăn uống hoặc đi ngoài không. Đồng thời, hãy quan sát trẻ có sốt, nôn, tiêu chảy, táo bón, chướng bụng, bỏ ăn hay mệt bất thường hay không.
Cần đưa trẻ đi khám sớm nếu cơn đau tăng dần hoặc kéo dài, trẻ đau dữ dội, nôn liên tục, nôn màu xanh, đi ngoài ra máu, bụng căng cứng, sốt cao, lừ đừ hoặc có biểu hiện mất nước. Nếu đau ban đầu quanh rốn rồi chuyển xuống bụng dưới bên phải, trẻ cũng cần được bác sĩ đánh giá sớm.
Trẻ đau bụng quanh rốn cha mẹ nên làm gì?
Nếu trẻ vẫn tỉnh táo, chơi bình thường và cơn đau nhẹ, cha mẹ có thể cho trẻ nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi. Bữa ăn nên vừa phải, ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu, hạn chế món nhiều dầu mỡ hoặc đồ ăn lạ trong thời gian trẻ khó chịu.
Không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc giảm đau, kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hoặc thuốc nhuận tràng khi chưa xác định nguyên nhân. Sử dụng thuốc không phù hợp có thể che lấp triệu chứng hoặc gây tác dụng không mong muốn.
Trẻ đau bụng quanh rốn khi nào cần đi khám?
Nếu cơn đau ngắn và trẻ nhanh chóng trở lại bình thường, cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi. Tuy nhiên, trẻ nên được khám khi đau tái diễn nhiều lần, ảnh hưởng ăn uống, giấc ngủ hoặc sinh hoạt; đau kéo dài không rõ nguyên nhân; có bất thường về đại tiện; hoặc cân nặng và khả năng ăn uống bị ảnh hưởng.
Với trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt, cha mẹ càng khó xác định chính xác vị trí và mức độ đau. Bác sĩ có thể dựa vào bệnh sử, khám bụng và tình trạng toàn thân để cân nhắc các xét nghiệm hoặc thăm dò cần thiết.
Khám đau bụng quanh rốn cho trẻ tại Hệ thống phòng khám PTA
Đau bụng quanh rốn có nhiều nguyên nhân, từ rối loạn tiêu hóa thông thường đến những tình trạng cần phát hiện sớm. Nếu trẻ đau kéo dài, tái diễn hoặc có dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa con đến cơ sở y tế thay vì tự điều trị.
Hệ thống phòng khám PTA cung cấp dịch vụ khám Nhi, bao gồm thăm khám các bệnh lý đường tiêu hóa và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ. Bác sĩ sẽ đánh giá triệu chứng, chế độ ăn, tình trạng đại tiện và các biểu hiện liên quan để định hướng nguyên nhân, từ đó tư vấn chăm sóc phù hợp.
Nếu trẻ thường xuyên đau bụng quanh rốn, đau kèm rối loạn đi ngoài, nôn, sốt, chướng bụng hoặc ăn uống kém, phụ huynh có thể đặt lịch tại hệ thống phòng khám PTA để con được bác sĩ Nhi đánh giá sớm. Thăm khám đúng thời điểm giúp xác định nguyên nhân và hạn chế việc tự dùng thuốc không phù hợp.
