Trẻ sơ sinh phân nhầy có thể là hiện tượng sinh lý bình thường nhưng cũng có thể cảnh báo các bệnh lý tiêu hóa như nhiễm khuẩn, dị ứng đạm sữa bò hoặc bất dung nạp lactose. Tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nguy hiểm và cách chăm sóc đúng cho trẻ.
Phân nhầy ở trẻ sơ sinh là gì?
Chất nhầy là lớp dịch trong suốt do niêm mạc đường tiêu hóa tiết ra nhằm bảo vệ thành ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và giúp phân di chuyển dễ dàng.
Ở trẻ khỏe mạnh, lượng chất nhầy rất ít nên gần như không thể quan sát bằng mắt thường. Khi phân xuất hiện nhiều dịch nhầy màu trắng trong, vàng hoặc xanh, cha mẹ sẽ dễ dàng nhận thấy khi thay tã.
Nếu bé vẫn bú tốt, ngủ ngon, tăng cân đều và chỉ xuất hiện một ít chất nhầy thì thường chưa đáng lo ngại. Ngược lại, phân nhiều nhầy kéo dài hoặc kèm các biểu hiện bất thường cần được bác sĩ đánh giá để tìm nguyên nhân.
Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh có phân nhầy
Hệ tiêu hóa còn non nớt
Trong những tháng đầu sau sinh, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện nên hoạt động của ruột còn chưa ổn định. Điều này có thể khiến lượng chất nhầy trong phân tăng lên tạm thời.
Đây là nguyên nhân sinh lý thường gặp và thường tự cải thiện khi hệ tiêu hóa của trẻ phát triển hoàn thiện hơn.
Trẻ nuốt nhiều nước bọt
Từ khoảng 2–4 tháng tuổi, nhiều trẻ bắt đầu tiết nước bọt nhiều hơn.
Một phần nước bọt không được tiêu hóa hết có thể đi xuống đường ruột và xuất hiện dưới dạng chất nhầy trong phân. Nếu trẻ vẫn bú tốt và phát triển bình thường thì đây không phải là vấn đề đáng lo ngại.
Nhiễm virus đường tiêu hóa
Virus là nguyên nhân phổ biến gây rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh.
Khi niêm mạc ruột bị viêm, cơ thể sẽ tăng tiết chất nhầy để bảo vệ đường tiêu hóa. Trẻ thường đi ngoài phân lỏng, nhiều nhầy, có thể kèm nôn, sốt nhẹ hoặc quấy khóc.
Đa số trường hợp sẽ cải thiện sau vài ngày nếu được chăm sóc và bù nước đúng cách.
Dị ứng đạm sữa bò
Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp ở trẻ sơ sinh bú sữa công thức hoặc trẻ bú mẹ nhưng mẹ sử dụng nhiều sản phẩm từ sữa bò.
Ngoài phân nhiều nhầy, trẻ có thể xuất hiện tiêu chảy kéo dài, phân lẫn máu, đầy bụng, nôn trớ, nổi mẩn, quấy khóc sau bú hoặc chậm tăng cân.
Nếu nghi ngờ dị ứng đạm sữa bò, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ để được chẩn đoán và tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp.
Bất dung nạp lactose
Không dung nạp lactose xảy ra khi cơ thể thiếu men lactase để tiêu hóa đường lactose trong sữa, gây tiêu chảy, đầy hơi, phân lỏng, nhiều bọt, có mùi chua và có thể kèm chất nhầy. Ở trẻ sơ sinh, tình trạng này thường là tạm thời sau một đợt tiêu chảy hoặc tổn thương niêm mạc ruột.
Nhiễm khuẩn đường ruột
Mặc dù ít gặp hơn ở trẻ sơ sinh nhưng một số trường hợp nhiễm vi khuẩn đường tiêu hóa cũng có thể khiến phân nhiều nhầy.
Trẻ thường sốt, bỏ bú, tiêu chảy nhiều lần và có nguy cơ mất nước nhanh nếu không được điều trị kịp thời.
Khi nào trẻ sơ sinh phân nhầy là dấu hiệu nguy hiểm?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Phân có rất nhiều chất nhầy kéo dài trên 48 giờ.
- Phân nhầy kèm máu hoặc mủ.
- Tiêu chảy nhiều lần trong ngày.
- Trẻ sốt trên 38°C.
- Bỏ bú, bú kém hoặc nôn liên tục.
- Bụng chướng, quấy khóc nhiều.
- Có dấu hiệu mất nước như môi khô, mắt trũng, tiểu ít hoặc ngủ li bì.
- Chậm tăng cân hoặc sụt cân.
Đây là những biểu hiện có thể liên quan đến các bệnh lý tiêu hóa cần được chẩn đoán và điều trị sớm.
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ sơ sinh có phân nhầy?
Khi phát hiện trẻ có phân nhầy, điều đầu tiên cha mẹ cần làm là theo dõi toàn trạng của bé thay vì chỉ tập trung vào màu sắc của phân.
Nếu trẻ vẫn bú tốt, không sốt và sinh hoạt bình thường, cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi thêm trong 24–48 giờ.
Tiếp tục cho trẻ bú mẹ theo nhu cầu hoặc bú sữa đúng hướng dẫn của bác sĩ. Không tự ý đổi sữa, ngừng bú mẹ hoặc sử dụng thuốc cầm tiêu chảy khi chưa xác định nguyên nhân.
Cha mẹ cũng nên ghi nhận số lần đi ngoài, màu sắc phân, lượng chất nhầy và chụp ảnh phân nếu cần để cung cấp cho bác sĩ trong quá trình thăm khám.
Làm thế nào để phòng ngừa các bệnh lý gây phân nhầy ở trẻ sơ sinh?
Để giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh, cha mẹ nên:
- Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu nếu có điều kiện.
- Giữ vệ sinh tay sạch trước khi pha sữa hoặc chăm sóc trẻ.
- Tiệt trùng bình sữa và dụng cụ bú đúng cách.
- Theo dõi phản ứng của trẻ khi đổi sữa hoặc thay đổi chế độ ăn của mẹ nếu trẻ bú mẹ.
- Không tự ý sử dụng kháng sinh cho trẻ.
- Đưa trẻ khám ngay khi có dấu hiệu tiêu hóa kéo dài hoặc bất thường.
Việc theo dõi phân hằng ngày là một cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe đường tiêu hóa của trẻ.
Trẻ sơ sinh phân nhầy không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là biểu hiện sinh lý do hệ tiêu hóa còn non nớt. Tuy nhiên, nếu phân nhiều nhầy kéo dài hoặc đi kèm tiêu chảy, máu trong phân, sốt, nôn, bỏ bú hay chậm tăng cân thì cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp điều trị hiệu quả và bảo vệ sự phát triển khỏe mạnh của bé trong những năm đầu đời.
Nếu bé thường xuyên có phân nhầy, tiêu chảy kéo dài, phân chua, đầy hơi, nghi ngờ dị ứng đạm sữa bò, bất dung nạp lactose hoặc chậm tăng cân, cha mẹ hãy đưa con đến Hệ thống Phòng khám PTA để được đội ngũ bác sĩ Nhi khoa và Tiêu hóa – Dinh dưỡng giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám. Tại PTA, trẻ được đánh giá toàn diện chức năng tiêu hóa, xác định chính xác nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, giúp cải thiện khả năng hấp thu, tăng trưởng khỏe mạnh và hạn chế tái phát các rối loạn tiêu hóa. PTA luôn đồng hành cùng phụ huynh trong hành trình chăm sóc sức khỏe toàn diện cho trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời.
