Không ít phụ huynh cảm thấy lo lắng khi nghe thấy tiếng khò khè trong lúc trẻ thở, đặc biệt là khi ngủ hoặc sau cơn ho. Âm thanh này thường cho thấy đường thở của trẻ đang bị hẹp hoặc có dịch nhầy.
Vậy khi trẻ thở khò khè phải làm sao? Có cần đi khám ngay không hay có thể chăm sóc tại nhà? Việc hiểu đúng nguyên nhân và cách xử lý sẽ giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe hô hấp cho trẻ.
Khò khè ở trẻ là gì và vì sao lại xảy ra?
Khò khè là âm thanh bất thường phát ra khi không khí đi qua đường thở bị hẹp hoặc bị cản trở. Khi đó, luồng khí không lưu thông trơn tru mà tạo ra tiếng rít hoặc tiếng “khè khè” khi trẻ thở.
Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, đường thở vốn đã nhỏ nên rất dễ bị tắc nghẽn khi có viêm hoặc dịch nhầy. Chính vì vậy, trẻ là đối tượng dễ xuất hiện tình trạng này hơn so với người lớn.
Khò khè có thể xuất hiện khi trẻ thở ra, thở vào hoặc cả hai, và thường rõ hơn khi trẻ nằm ngủ hoặc sau khi vận động.
Nguyên nhân khiến trẻ thở khò khè
Nhiễm virus đường hô hấp
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Các bệnh như cảm lạnh, viêm mũi họng hoặc viêm tiểu phế quản khiến đường thở bị viêm và tiết nhiều dịch nhầy, dẫn đến tiếng khò khè khi thở.
Hen phế quản
Ở trẻ có cơ địa hen, đường thở dễ bị co thắt và viêm. Trẻ thường khò khè tái phát nhiều lần, đặc biệt vào ban đêm hoặc khi thời tiết thay đổi.
Xem thêm: Các dấu hiệu nhận biết triệu chứng viêm phế quản ở trẻ
Dị ứng môi trường
Các yếu tố như bụi nhà, lông thú cưng, phấn hoa hoặc khói thuốc có thể kích thích đường thở và gây khò khè, nhất là ở những trẻ có cơ địa nhạy cảm.
Đờm đặc hoặc tắc nghẽn đường thở
Dịch nhầy đặc trong đường hô hấp có thể gây cản trở luồng khí, khiến trẻ thở phát ra tiếng khò khè rõ rệt.
Dị vật đường thở
Trong một số trường hợp, trẻ có thể hít phải dị vật nhỏ như hạt, đồ chơi. Khi đó, khò khè xuất hiện đột ngột và thường đi kèm với ho sặc.
Trẻ thở khò khè phải làm sao?
Vệ sinh mũi giúp thông thoáng đường thở
Rửa hoặc nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý là bước đầu tiên cha mẹ nên thực hiện. Việc này giúp làm sạch dịch nhầy, giảm tắc nghẽn và hỗ trợ trẻ thở dễ hơn.
Giữ môi trường sống trong lành
Không khí trong phòng cần thoáng, sạch và tránh bụi. Cha mẹ nên hạn chế tối đa khói thuốc, mùi hóa chất hoặc các yếu tố có thể gây kích ứng đường hô hấp.
Duy trì độ ẩm phù hợp
Không khí quá khô có thể khiến niêm mạc đường thở bị kích thích. Việc giữ độ ẩm phù hợp trong phòng sẽ giúp giảm tình trạng khò khè.
Cho trẻ uống đủ nước
Nước giúp làm loãng dịch tiết trong đường hô hấp, từ đó giúp trẻ dễ thở hơn và giảm tiếng khò khè.
Theo dõi sát biểu hiện của trẻ
Cha mẹ cần quan sát nhịp thở, mức độ khò khè và các dấu hiệu đi kèm như ho, sốt, khó thở. Đây là yếu tố quan trọng giúp quyết định có cần đưa trẻ đi khám hay không.
Không tự ý dùng thuốc
Việc tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh hoặc thuốc giãn phế quản, có thể gây hại nếu dùng không đúng chỉ định. Cha mẹ chỉ nên dùng thuốc khi có hướng dẫn từ bác sĩ.
Những sai lầm cha mẹ thường gặp
Lạm dụng thuốc ho và kháng sinh
Nhiều phụ huynh có thói quen tự mua thuốc khi thấy trẻ khò khè. Điều này không những không giúp cải thiện mà còn có thể làm tình trạng trở nên phức tạp hơn.
Chủ quan khi trẻ vẫn ăn ngủ bình thường
Một số trường hợp trẻ vẫn chơi và ăn uống bình thường nên cha mẹ nghĩ không nghiêm trọng. Tuy nhiên, khò khè kéo dài vẫn có thể là dấu hiệu bệnh lý.
Không theo dõi nhịp thở
Chỉ nghe tiếng khò khè mà không quan sát nhịp thở hoặc dấu hiệu khó thở có thể khiến cha mẹ bỏ sót những dấu hiệu nguy hiểm.
Xem thêm: Trẻ thở rút lõm lồng ngực: Dấu hiệu nguy hiểm cha mẹ tuyệt đối không được bỏ qua
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Khò khè kéo dài nhiều ngày
Nếu tình trạng không cải thiện sau vài ngày chăm sóc tại nhà, trẻ cần được kiểm tra.
Kèm theo khó thở hoặc thở nhanh
Đây là dấu hiệu cho thấy đường thở đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Trẻ bú kém, mệt mỏi
Khi trẻ không ăn uống tốt hoặc lừ đừ, cần đưa đi khám sớm.
Xuất hiện rút lõm lồng ngực hoặc tím tái
Đây là dấu hiệu nguy hiểm, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Cách phòng ngừa tình trạng khò khè ở trẻ
Giữ môi trường sống sạch sẽ
Thường xuyên vệ sinh nhà cửa, chăn ga gối để hạn chế bụi và vi khuẩn.
Tăng cường sức đề kháng
Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc và vận động phù hợp sẽ giúp trẻ ít mắc bệnh hơn.
Tránh tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng
Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc, lông thú và các yếu tố dễ gây kích ứng.
Theo dõi sức khỏe định kỳ
Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề hô hấp ở trẻ.
Xem thêm: Danh sách bác sĩ khám online giỏi và tận tâm tại PTA
Tại Hệ thống phòng khám PTA, trẻ sẽ được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ nhi khoa giàu kinh nghiệm, kết hợp với hệ thống chẩn đoán hiện đại giúp đánh giá chính xác tình trạng hô hấp.
Nếu con bạn đang có biểu hiện khò khè kéo dài, thở bất thường hoặc kèm theo các dấu hiệu như khó thở, hãy chủ động đưa trẻ đi khám sớm để được tư vấn và điều trị phù hợp, giúp trẻ nhanh chóng hồi phục và phát triển khỏe mạnh.
