Viêm phổi là một trong những bệnh lý hô hấp nguy hiểm ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Điều đáng lo ngại là nhiều phụ huynh dễ nhầm lẫn viêm phổi với cảm lạnh thông thường, dẫn đến việc chậm trễ trong điều trị.
Trên thực tế, nếu được phát hiện sớm, viêm phổi hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả. Tuy nhiên, nếu bỏ qua các dấu hiệu ban đầu, bệnh có thể tiến triển nhanh và gây ra những biến chứng nghiêm trọng.
Vậy đâu là dấu hiệu viêm phổi ở trẻ mà cha mẹ cần đặc biệt lưu ý?
Viêm phổi ở trẻ là gì?
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng tại phổi, làm các túi khí (phế nang) bị viêm và chứa đầy dịch hoặc mủ. Điều này khiến quá trình trao đổi oxy bị ảnh hưởng, dẫn đến tình trạng khó thở ở trẻ.
Nguyên nhân gây viêm phổi có thể do virus, vi khuẩn hoặc các tác nhân khác. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ mắc bệnh hơn và cũng dễ diễn tiến nặng hơn so với người lớn.
Xem thêm: Những điều cần biết khi trẻ mọc răng
Dấu hiệu viêm phổi ở trẻ
Thở nhanh bất thường
Đây là dấu hiệu quan trọng hàng đầu mà cha mẹ cần chú ý. Khi phổi bị viêm, khả năng trao đổi oxy giảm, khiến cơ thể phải tăng nhịp thở để bù đắp. Trẻ có thể thở nhanh hơn bình thường ngay cả khi đang nghỉ ngơi hoặc ngủ. Nhiều phụ huynh dễ bỏ qua dấu hiệu này vì nghĩ trẻ “thở nhanh do nóng hoặc vận động”, nhưng nếu nhịp thở duy trì cao liên tục thì cần theo dõi sát và đưa trẻ đi khám.
Ho kéo dài, có thể kèm đờm
Ho là ph0g thở, nhưng khi trẻ bị viêm phổi, cơn ho thường kéo dài nhiều ngày và không cải thiện. Ho có thể xuất hiện cả ban ngày lẫn ban đêm, thường nặng hơn về đêm khiến trẻ ngủ không yên giấc. Một số trẻ có đờm nhưng không khạc ra được, làm tình trạng khò khè và khó thở tăng lên.
Sốt cao hoặc sốt kéo dài
Phần lớn trẻ bị viêm phổi sẽ có biểu hiện sốt. Có thể là sốt cao đột ngột hoặc sốt vừa nhưng kéo dài nhiều ngày. Điều quan trọng là sốt thường không giảm hoàn toàn dù đã dùng thuốc hạ sốt thông thường. Một số trường hợp viêm phổi do virus có thể chỉ sốt nhẹ, khiến cha mẹ dễ chủ quan.
Thở khò khè hoặc khó thở
Khi đường thở bị viêm và chứa dịch, luồng không khí đi qua sẽ bị cản trở, tạo ra tiếng khò khè. Trẻ có thể thở nặng nhọc hơn, có cảm giác hụt hơi hoặc phải gắng sức để thở. Đây là dấu hiệu cho thấy đường hô hấp đang bị ảnh hưởng rõ rệt.
Rút lõm lồng ngực khi thở
Đây là dấu hiệu cảnh báo nặng. Khi hít vào, vùng dưới sườn hoặc giữa ngực của trẻ bị lõm xuống do trẻ phải dùng thêm cơ để hỗ trợ hô hấp. Hiện tượng này cho thấy phổi không hoạt động hiệu quả và trẻ đang trong tình trạng khó thở, cần được kiểm tra ngay.
Bỏ bú, ăn kém, mệt mỏi
Viêm phổi không chỉ ảnh hưởng đến hô hấp mà còn làm trẻ suy giảm thể trạng. Trẻ có thể bú ít, ăn kém, quấy khóc hoặc ngược lại trở nên lừ đừ, ít vận động. Đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang bị nhiễm trùng và cần được chăm sóc y tế.
Dấu hiệu nặng cần đưa trẻ đi cấp cứu
Tím môi, tím đầu chi
Khi lượng oxy trong máu giảm, môi và đầu ngón tay của trẻ có thể chuyển sang màu tím tái. Đây là dấu hiệu thiếu oxy nghiêm trọng và cần được xử trí khẩn cấp.
Thở gấp, thở rên
Trẻ có thể thở rất nhanh, kèm theo tiếng rên nhẹ khi thở ra. Đây là biểu hiện cho thấy trẻ đang phải gắng sức để duy trì hô hấp.
Lừ đừ hoặc khó đánh thức
Nếu trẻ trở nên ít phản ứng, ngủ li bì hoặc khó đánh thức, đây là dấu hiệu nguy hiểm cho thấy cơ thể đang bị ảnh hưởng nặng.
Co giật (trong một số trường hợp)
Co giật có thể xảy ra do sốt cao hoặc nhiễm trùng nặng, cần được xử trí y tế ngay lập tức.
Xem thêm: Trẻ thở khò khè phải làm sao? Cách xử lý đúng giúp bé dễ thở nhanh hơn
Cha mẹ nên làm gì khi nghi ngờ trẻ bị viêm phổi?
Theo dõi nhịp thở của trẻ
Cha mẹ nên đếm nhịp thở khi trẻ nằm yên hoặc đang ngủ để phát hiện sớm dấu hiệu thở nhanh.
Giữ trẻ ở tư thế dễ thở
Có thể bế trẻ hơi cao đầu để giúp trẻ dễ thở hơn, đặc biệt khi trẻ có dấu hiệu khó thở.
Hạ sốt đúng cách
Nếu trẻ sốt, cần hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ và theo dõi nhiệt độ thường xuyên.
Không tự ý dùng thuốc
Không nên tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc ho khi chưa có chỉ định, vì có thể làm sai hướng điều trị.
Đưa trẻ đi khám sớm
Ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ, việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Lời khuyên dành cho phụ huynh
Viêm phổi ở trẻ có thể tiến triển nhanh nếu không được phát hiện kịp thời. Việc nhận biết các dấu hiệu sẽ giúp trẻ được điều trị đúng và hạn chế biến chứng. Các bác sĩ nhi khoa chuyên nghiệp, tận tâm tại Hệ thống phòng khám PTA sẽ giúp thăm khám và phát hiện sớm các bệnh lý về hô hấp của trẻ.
Nếu con bạn có biểu hiện như thở nhanh, ho kéo dài, sốt hoặc khó thở, hãy chủ động đưa trẻ đi khám sớm để được tư vấn và điều trị kịp thời, giúp trẻ nhanh chóng hồi phục và phát triển khỏe mạnh.
